Wat maakt Suzette nu?

Afgelopen zaterdag heb ik een workshop Mimiek & Rolnemen gevolgd. Een dag lang oefenen met gezichtsuitdrukkingen, emoties inleven en die omzetten naar een gezicht- en lichaamsuitdrukking. En dat terwijl je ook nog gefilmd wordt!

Het was erg leerzaam, het vertellen van een verhaal in gebarentaal met verschillende personen erin is nog niet zo gemakkelijk voor niet-doven. Rustig en duidelijk maar met veel expressie je boodschap overbrengen kost aardig wat oefening.

Spiegel

Ik oefen vaak met het voorlezen aan Jippe, dan probeer ik ook de mimiek en uitdrukking van de verschillende personen zo goed mogelijk over te brengen. Ook als we een tekenfilm of animatiefilm kijken zit ik met mijn gezicht mee te doen (en Jippe zegt dan: “niet dóen mámá!”).

Hoe een eenogig, groen monstertje alle uitdrukkingen voorbij laat komen is best inspirerend. Ook oefen ik met simpele verhaaltjes die ik voor de spiegel vertel en ik film mezelf met m’n webcam om daarna terug te kijken. Dan zie je ook veel beter wat duidelijk is en wat nog beter moet.

Aap

Een van mijn favoriete DVD’s is: “De avonturen van aap“. Verhalen in gebarentaal, verteld door Tony Bloem. In een mooie setting en leuk voor verschillende leeftijden. De verhalen worden verteld in gebaren, met plaatjes, met gesproken tekst en begeleid met muziek. Dus niet alleen maar geschikt voor dove, maar ook voor horende kinderen.

Onder Mimiek verstaat men de natuurlijke, algemene menselijke gezichtsuitdrukkingen. De Mimiek kan een verplicht onderdeel zijn van een gebaar. Bij het gebaar BOOS bijvoorbeeld moet altijd boos gekeken worden, anders komt de betekenis niet goed over, het gebaar BLIJ vereist een blijde mimiek, bij het gebaar LIEF hoort een lieve gezichts-uitdrukking.

In gesproken talen is de intonatie waarmee de spreker iets vertelt heel belangrijk. Als de spreker iets zegt alsof hij iemand anders is, bij directe rede, dan gebruikt hij de intonatie die op dat moment bij die andere persoon hoort. Hij kan ook een accent van die andere persoon nadoen. Zo kan de gesprekspartner duidelijk merken dat de spreker vertelt vanuit het gezichtspunt van die andere persoon.

Bij Rolnemen in Gebarentaal doet de gebaarder vaak net zoiets. Hij gebruikt de mimiek en lichaamshouding die horen bij de persoon van wie hij de rol neemt. Bij het vertellen van een verhaal kan een spreker of gebaarder verschillende gezichtspunten gebruiken.

Als iemand een verhaal vertelt dat over hem zelf gaat, zal hij het vanuit zijn gezichtspunt vertellen. Als de verteller een verhaal over iemand anders vertelt, dan kan hij kiezen vanuit welk gezichtspunt hij dat doet: vanuit zichzelf of vanauit het gezichtspunt van die ander persoon. Hij kan het verhaal over iemand anders ook af en toe vanuit het gezichtspunt van die andere persoon vertellen. Door een zin letterlijk te herhalen die een ander heeft gezegd. Gezichtspunt kan ook worden gelezen als perspectief.

Bron. Schermer e.a. (red.) (2006). Rolnemen en Mimiek. De Nederlandse Gebarentaal. 6e druk. 1991 Nederlandse Stichting voor het Dove en Slechthorende Kind, Amsterdam