Mijn naam is Hanske Kroon. Suzette vroeg mij of ik een stukje wil schrijven, en dat doe ik graag. Wij hebben elkaar een tijd geleden leren kennen omdat we voor een gedeelte hetzelfde werk doen: we zijn beide webdesigner en geven les in fotografie en fotobewerking aan horenden en doven. We hebben ook wel eens samen voor de klas gestaan en portretfotografie gegeven.

Doof

Vermoedelijk ben ik doof geboren door zuurstofgebrek tijdens de bevalling (ik kwam 3 maanden te vroeg). Maar het kan ook zijn dat ik ergens in mijn eerste drie jaar doof ben geworden. Mijn broer riep mij op een gegeven moment en ik reageerde niet. Hij liep naar de keuken en pakte twee deksels, klapte deze naast mij dicht en ik reageerde nog niet. Zo kwamen mijn moeder en mijn broer erachter dat ik doof was. De precieze oorzaak hebben de kno-artsen nooit kunnen achterhalen.

Een paar jaar geleden kreeg ik een cochleair implantaat en de wereld van geluiden ging voor mij open, na jaren van stilte! Een bijzondere en emotionele ervaring was het voor mij. Zeker toen ik mijn moeders stem voor het eerst hoorde.  En de vogels horen fluiten… Mooi was dat.

Identiteit

Ik moest leren om geluiden te herkennen en weten bij wie of wat hoorde.  Het spraakverstaan ging heel moeizaam, mede omdat mijn hersenen dat nog niet eerder hadden gedaan. Langzaam aan kan ik steeds meer woorden verstaan, soms lukt het helemaal niet en soms dan weer wel.

Verder is het ook op een ander niveau behoorlijk wennen. Ik zoek nog steeds naar mijn nieuwe identiteit, maar dan als slechthorende in plaats van dove.

Fotografie

Ook hoorde ik steeds meer informatie die ik voorheen nooit hoorde of kreeg. Dat deed mij ook groeien als mens. Zodoende kwam ik erachter dat ik dol ben op fotografie. Ook vind ik het lesgeven in fotografie leuk om te doen, vooral aan doven en slechthorenden. Ik wil juist hen stimuleren om meer te gaan doen met hun creativiteit, mede omdat daar – naar mijn mening – op dovenscholen weinig mee wordt gedaan.

Onlangs ben ik als zelfstandige ondernemer gestart, wat ik heel spannend vind. Een grote uitdaging voor mij als dove fotografe om te laten zien dat dove mensen veel meer kunnen dan horenden vaak denken.

Ik nodig je van harte uit om een kijkje te nemen op mijn websites,  www.coronaphoto.nl (eigen bedrijf, is nog steeds in ontwikkeling) en www.coronalog.nl (mijn fotografische speeltuin).

Tot slot: Suzette, gefeliciteerd! :-)

Jullie dachten toch niet dat ik de prijsvraag was vergeten hè? Ik heb twee dvd’s van Lotte en Max om weg te geven. Vol met dierengebaren, filmpjes en liedjes voor de allerkleinsten.

Mijn eigen random generator (oftewel Yvo) noemde de nummers 1 en 3. Dus ik mag Amira en Floor feliciteren! Mailen jullie even naar mail[at]suzette.nu waar ik de dvd naar op mag sturen? Heel veel plezier ermee en de anderen ook bedankt voor het meedoen!

Wie de gebarenlessen volgde, had al gemerkt dat er niet meer elke maandag een nieuwe les was. Er gaat erg veel tijd zitten in het maken van de filmpjes en lessen. En de afgelopen weken had ik die tijd helaas niet. Daarom sluit ik vandaag de minicursus gebarentaal (voorlopig?) af. Er staan nu zeven lessen online:

Les 1 :: Dagen van de week

Les 2 :: Tellen

Les 3 :: Tijd en begroeten

Les 4 :: Familie

Les 5 :: Handalfabet

Les 6 :: Even voorstellen

En dus bij deze les zeven met dierengebaren. Doe je weer mee?

Klik hier of op de bovenstaande afbeelding om het filmpje te bekijken.

Ik hoop dat ik jullie wat heb kunnen leren over gebarentaal, dovencultuur én dat er wat gebaren zijn blijven hangen! Je kunt natuurlijk in je eigen tempo de lessen af en toe herhalen. Ik laat het jullie natuurlijk weten als ik er weer nieuwe lessen bij zet,

Bedankt voor al jullie vragen, opmerkingen en leuke reacties op de lessen. Nog suggesties voor een volgende minicursus? Photoshop, fotograferen, consuminderen, je eigen WordPress blog beginnen?

Bedankt voor het meedoen!!

De aankomende les gaat dus over dierengebaren. En jullie mogen suggesties doen. Welke dieren zou jij graag in gebarentaal willen zien?

(Ik weet niet alles hè, dus niet met zoiets aankomen: Wemwants, Gestreepte pincetvis, Duinkegelbij, Roodvoorhoofd-amazone, Paarse hoefijzerneus, Negenbandig gordeldier, Ringstaartmaki, Chinese wolhandkrab, Grote hoefijzer-neusvleermuis, Gevlamde keelkweler, Beekschietmot, Lederboktor of een Brede wielwebspin.)

Oefenen met dierengebaren?

Hier een paar links:

• verhaal van Rupsje Nooitgenoeg door het Handtheater
• onze eigen Jippe gebaart wat dieren
• Mobile Signs – Huisdieren
• Mobile Signs – Exotische dieren
• Liedje met dierengebaren (in amerikaanse gebarentaal)

Weggeefactie

Verder heb ik weer een leuke weggeefactie! Onlangs werd ik uitgenodigd bij een vertalersvereniging om iets te komen vertellen over gebarentaal en dat deed ik met veel plezier (en nadat ik duidelijk had gemaakt dat ik nog lang geen vloeiende spreker ben).

De vergoeding die ik daarvoor kreeg heb ik in het Suzette’s-gebarentaal-promotie-potje gestopt en er nu twee Lotte en Max dvd’s van gekocht. Om weg te geven dus!

Eerder gaf ik het boek al weg, maar de dvd is minstens zo leuk: bekijk hier een voorbeeldfilmpje dierengebaren met Lotte en Max.

Meedoen en winnen?

Meedingen naar één van deze dvd’s? Laat een reactie achter onder dit bericht. Aan het eind van de minicursus gebarentaal (over een maand, op 1 juni) trek ik twee winnaars. Succes!

Aanvulling: De actie is inmiddels voorbij en de winnaars zijn bekend!

Het filmpje start met de volgende zin: “Welkom bij les vier van de minicursus Nederlandse Gebarentaal“. Daarna zie je dat ik drie verschillende onderwerpen op mijn vingers aanwijs. Personen, gezin en familie. Je kunt me soms zien terugverwijzen naar vinger 1, 2 of 3. Daarmee haal ik het onderwerp weer aan dat ik als het ware heb toegewezen aan die vinger. Je kunt dat ook zien in de ondertiteling.

Wanneer je je hand gebruikt om een opsomming op te maken, noem je dat in de NGT (Nederlandse Gebarentaal) het gebruiken van een telhand.

Klik hier of op de bovenstaande afbeelding om het filmpje te bekijken. (het filmpje is groot (25mb), dus het downloaden kan even duren).

Ruimte

Belangrijk in de grammatica van gebarentalen is het gebruik van ruimte. Gebaren worden gemaakt in de ruimte bij en voor het lichaam. Deze ruimte bestaat uit een cirkel voor het lichaam en wordt de gebarenruimte genoemd.

Lokalisatie

De gebarenruimte kan worden gebruikt om bijvoorbeeld de positie van mensen, dieren of dingen ten opzichte van elkaar duidelijk te maken. Het plaatsen van gebaren in de ruimte wordt lokalisatie genoemd.

Dat kan op twee manieren; je kunt een gebaar maken en daarna met je wijsvinger naar een plek in de ruimte wijzen. Bijvoorbeeld bij het gebaar MAN. Dat gebaar moet je bij je hoofd maken maar je kunt daarna naar een punt in de ruimte wijzen om die man daar te plaatsen.

Of je kunt het gebaar zelf al op een plek in de ruimte maken. Het gebaar voor huis bijvoorbeeld, kun je meteen op een punt in de ruimte gebaren, dan heb je daar het huis gelokaliseerd.

Waar je op moet letten bij het lokaliseren

- als je iets of iemand ergens in de ruimte geplaatst hebt, is deze plek bezet. Je kunt daar niets anders meer plaatsen.

- als je iets of iemand lokaliseert, moet je naar die plek kijken. Ook als je later weer terug verwijst, moet je naar datzelfde punt kijken.

Tip, heb je in je huis foto’s van familieleden hangen? Loop er eens langs en maakt het gebaar dat bij elk familielid past; neef, broer, moeder, oma, enz…

Deze les maakt deel uit van de minicursus gebarentaal, de andere lessen vind je hier.

Klik hier of op de bovenstaande afbeelding om het filmpje te bekijken.

Met één hand

Je kunt dus van nul tot honderd op één hand tellen zoals je op het filmpje hebt kunnen zien. Bij het gebaar maak je tegelijk ook met je mond het mondbeeld van het getal; je playbackt eigenlijk het getal. Zorg er daarom ook voor dat je de gebaren niet voor je mond maakt, de lipbeweging is onderdeel van het gebaar en moet goed afgelezen kunnen worden.

Ik tel in het filmpje van nul tot dertig en daarna gebaar ik de resterende tientallen. De dubbele nummers (33, 44, 55, 66, 77, 88, 99) worden op dezelde manier als tweeëntwintig gemaakt, met een heen-en-weer gaande beweging van het getal.

Nog vragen? Succes met oefenen!

Opbouw van gebaren

Net als woorden in gesproken talen zijn opgebouwd uit (vaak betekenisloze) klanken, zijn gebaren in gebarentalen opgebouwd uit kleinere onderdelen. Grofweg kan gezegd worden dat gebaren zijn opgebouwd uit vijf onderdelen:

• de plaats voor of op het lichaam waar het gebaar wordt gemaakt;
• de handvorm;
• de richting waarin de handpalm en de vingers wijzen;
• de beweging die de handen maken (bijv. draaiend, op/ neer, slaand/ strijkend);
• het non-manuele deel (lipbeweging, gezichtsuitdrukking of lichaamstaal).

Gebarentaal wordt vaak ondersteund door de mondbewegingen, die soms gerelateerd zijn aan woorden van de gesproken taal die in hetzelfde gebied wordt gebruikt. Soms is er echter geen relatie met de gesproken taal.

Gebruik van de ruimte

Een bijzondere constructie die in veel gebarentalen voorkomt is het koppelen van een plek in de (gebaren)ruimte (“locatie” genaamd) aan een persoon, dier, voorwerp of idee. Dergelijke locaties worden gebruikt door ernaar te wijzen wanneer men het over de personen e.d. heeft die aan de locaties zijn gekoppeld. Dit is vergelijkbaar met voornaamwoorden in gesproken talen.

Veel gebarentalen hebben een (kleine) groep werkwoorden die ook gebruik kan maken van locaties in de gebarenruimte. Zo kan een werkwoord, in plaats van vóór het lichaam, gemaakt worden op een bepaalde locatie in de gebarenruimte en sommige werkwoorden kunnen bewegen tussen 2 locaties. In gebarentalencursussen wordt veel aandacht besteed aan het gebruik van de ruimte.

Tip bij het leren van getallen in gebarentaal: steeds als je ergens een getal ziet staan, maak je het bijbehorende gebaar (deze tip is niet geschikt voor boekhouders en tijdens de les wiskunde ;-). Bijvoorbeeld het nummer van de bus, de tijd op je wekker, magnetron, huisnummers, nummerborden, op de kassa.

Oefen ook in de spiegel de getallen die bij jou horen: je leeftijd, telefoonnummer, huisnummer, leeftijd van je partner/kinderen. Alvast handig wanneer je je straks in gebarentaal gaat voorstellen!

Deze les maakt deel uit van de minicursus gebarentaal, de andere lessen vind je hier.

Okee, daar gaan we. Zit u er klaar voor? Handen uit de mouwen en meedoen maar: De dagen van de week in de Nederlandse Gebarentaal.

Klik hier of op de bovenstaande afbeelding om het filmpje te bekijken.

Gebarentaal niet universeel

Er bestaan meer dan honderdtwintig gebarentalen. Veel landen of regio’s kennen hun eigen gebarentaal, die los staat van de gesproken taal van de horende mensen. Voorbeelden van landelijke gebarentalen zijn NGT (Nederlandse Gebarentaal), VGT (Vlaamse Gebarentaal) en ASL (American Sign Language). Daarnaast kunnen er ook regionale varianten bestaan, die vergelijkbaar zijn met gesproken dialecten.

Een klein aantal gebaren wordt door horenden en doven en in verschillende landen gebruikt. Bijvoorbeeld de duim omhoog of een cirkeltje gevormd door duim en wijsvinger voor ‘goed’. Veel gebaren uit gebarentaal zijn ‘gemotiveerd’, dat wil zeggen dat hun vorm gerelateerd is aan de vorm van een object of de actie in de werkelijke wereld die zij benoemen. Enkele voorbeelden van ‘gemotiveerde’ gebaren uit de Nederlandse gebarentaal:

• Het gebaar voor auto: twee handen houden een (denkbeeldig) stuur vast en bewegen dat;
• Een van de gebaren voor bus: idem, maar de handen worden verder uit elkaar gehouden, omdat het stuur van een bus groter is;
• Het gebaar voor jagen: de handen houden een (denkbeeldig) geweer vast;
• Het gebaar voor Parijs: beide handen, met uitgestoken wijs- en middelvinger, maken een omhooggaande beweging, eindigend met de vingertoppen in contact. Hiermee wordt de vorm van de Eiffeltoren weergegeven.

Ook al kan je (nog) geen gebarentaal, een aantal van deze ‘gemotiveerde’ gebaren zul je wel herkennen, vooral als de betekenis bij het gebaar gegeven wordt. Hetzelfde gebeurt als je een onbekende taal hoort met ondertiteling: af en toe herken je een woord.

Ook gezichtuitdrukkingen en lichaamshoudingen die bij gebarentaal gebruikt worden roepen soms herkenning op. Daarmee is echter niet gezegd dat gebarentaal makkelijk is of universele kwaliteiten heeft. Een enkel woord of een enkel gebaar maakt immers nog geen taal. Gebaren verschillen bovendien van land tot land, en dat geldt ook voor de grammatica’s van de verschillende gebarentalen.

Tip: een nieuwe taal leer je niet vanzelf, je zult dus moeten oefenen. Opdracht voor deze week: oefen elke dag het gebaar van die dag door het een aantal keer te herhalen, bijvoorbeeld tegen jezelf in de spiegel, of onder de douche. Prima plek om gebaren te oefenen! :-)

Oefen minstens één keer per dag alle dagen van de week, eventueel met behulp van het bovenstaande filmpje.

Deze les maakt deel uit van de minicursus gebarentaal, de andere lessen vind je hier.

Een tijdje geleden alweer, werd er op doof.nl aangekondigd dat er een boek en dvd met dierengebaren voor kinderen uit zou komen. Ik heb toen meteen twee boeken en een DVD besteld. Afgelopen week zaten ze dan eindelijk in de bus! De boeken en DVD: “Gebaren met Lotte & Max” van Renske Douwes Dekker.

Pop-Up

Jippe en Raaf kunnen er maar geen genoeg van krijgen. Het boek werkt met schuifjes waardoor de gebaren echt met beweging te zien zijn. En er staan korte rijmpjes over de dieren in. Superleuk om samen de gebaren te oefenen. Of een spelletje te doen en proberen te raden welk dier de ander gebaart. Ook Raafje doet enthousiast mee.

Voor kleine kindjes is het nadeel van de pop-up handjes dat de schuifjes een beetje stroef gaan en je er echt bij moet blijven want ze zijn erg afscheur-gevoelig.

Doof & horend

Op de DVD komen dezelfde gebaren weer terug, maar ook nog de gebaren voor andere dieren en insecten. Natuurlijk zijn de kindjes uit het boek, Lotte en Max, er ook weer bij. Het boek en de DVD zijn zowel voor dove als voor horende kindjes geschikt.

Hier een filmpje van Jippe met het boek:

Kun je het filmpje hierboven niet goed bekijken? Hier vind je deze op YouTube.

Weggeefactie

Zoals gezegd, ik had dus twee exemplaren van het boek besteld. Eén voor onszelf en één om cadeau te doen. En waarom niet aan een bloglezer! Meedoen? Vertel in een reactie onder dit bericht waarom, of voor wie je het boek graag zou willen hebben. Over een week (op maandag 8 februari) maak ik bekend wie het boek gewonnen heeft!

Links

(openen in een nieuw venster)

• Website van het boek en de DVD “Gebaren met Lotte & Max“

• Gebaren met je baby (gebarenfilmpjes) door het Nederlands Gebaren Centrum – bij mij (op de Mac) is trouwens de ‘play-knop’ niet in beeld, maar die zit net onder het filmpje.

• Gebarenfilmpjes per categorie, om zelf mee te doen. Bijvoorbeeld familie, kleuren, maanden, natuur, dagen van de week.
  

• Je eigen naam, of die van je kind(eren) leren spellen in gebarentaal? Bekijk hier het handalfabet. En hier kun je een naam intypen en dan zie je de letters in de goede volgorde.

• Website met informatie en nieuws over gebarentaal en doof zijn, Doof.nl

Dieren-boeken en -geluiden zijn dan ook mateloos populair bij Jippe en sommige dieren komen sinds kort ook in gebarentaal voorbij.

We kijken nu steeds een (redelijk hysterisch) filmpje in American Sign Language (ASL). Dat is een andere gebarentaal dan de nederlandse, maar wat betreft de dieren komt het aardig overeen. En met zo’n liedje is het natuurlijk leuk meedoen…

Wil je liever even rustig oefenen? Op de website van Mobile Signs vind je video’s met exotische dieren en huisdieren in nederlandse gebarentaal. Heel leuk voor kids!

Kinderboek

Oh ja, en ik las dat er binnenkort een nieuw kinderboek uitkomt met de gebaren voor boerderijdieren op plaatjes en pop-ups. “Gebaren met Lotte en Max – Boerderijdieren”. Leuk voor Jippe! (Okee, en ook voor mij)

Vrijdag met zusjelief naar de Parade in Amsterdam geweest. Ik ging speciaal voor de voorstelling ”Los” van Toneelgroep Oostpool, die voorstelling werd namelijk getolkt in gebarentaal. En dan niet door één tolk aan de zijkant van het toneel, maar elke acteur had zijn eigen tolk. Die liep als een schaduw mee en vertaalde alles wat de acteur zei naar gebarentaal. Ook wel Schaduwtolken genoemd.

Het was een drukke boel op het podium. Negen acteurs die door elkaar heen praatten en negen gebarentolken die alles vertaalden. Omdat ik kan horen en de gesprekken zo snel gingen keek (en luisterde) ik toch vooral naar de acteurs zelf en vergat ik vaak naar de tolken te kijken. Ik ben dan ook erg benieuwd hoe de voorstelling voor dove toeschouwers was. Of het een beetje te volgen was.

Tja, wat ik van de voorstelling vond weet ik eigenlijk niet. Het was een leuk en vrolijk stuk…maar weinig subtiel. Een beetje plat. Daar moet ik wel bij zeggen dat ik geen vergelijkingsmateriaal heb, want ik ga echt nooit naar het theater.

Toen we uit de voorstelling kwamen, was het inmiddels donker geworden en heb ik nog wat sfeerfoto’s van het festival gemaakt. Vergeten een kiekje van de schaduwtolken te maken. Jammer, want dat was een mooi beeld, zoveel man op het podium.

“Goedenavond. Ik ga vertellen wat ik gisteren gedaan heb: eerst heb ik de Hogeschool Utrecht, afdeling Gebaren, Taal & Dovenstudies bezocht. Zij organiseerden een festival: het Allerhandenfestival. Je kon er verschillende workshops volgen, mensen ontmoeten en gezellig kletsen. Ik heb twee workshops gevolgd: visuele muziek (leuk maar dat was zweten!) en gebarenspelletjes. En heb er ook mensen ontmoet en leuk mee gepraat.
Daarna ben ik naar Amsterdam gegaan. Ik heb samen met mijn cursisten van de fotografiecursus in Nijmegen het fotografiemuseum ‘FOAM’ bezocht. En daar rondleiding gevolgd door een dove medewerker van het museum. Het was heel interessant maar het duurde wel een beetje kort. Jammer. Daarna ging ik weer terug naar Arnhem. Het was een leuke dag.”