Geniet, lach, en doe gewoon mee, kan jou het schelen ;-)

(Deze Fresh Prince video is toch geniaal!)

En hieronder een liedje in NGT (Nederlandse Gebarentaal). Deze vertolking was voor mij de reden om gebarentaal te gaan leren (dat nummer zelf is niet echt mijn smaak, maar in gebarentaal vind ik het wel heel mooi :-)):

Ook wat Nederlandse gebaren leren? Bekijk mijn lessen gebarentaal voor beginners en doe mee!

En binnenkort weer een supergave gebarentaal-weggeefactie! Alvast een tipje van de sluier: het heeft te maken met babygebaren :-)

Klik hier of op de bovenstaande afbeelding om het filmpje te bekijken.

Woord voor woord

Oef, toch iets te moeilijk al die nieuwe gebaren ertussendoor? Het onderstaande filmpje is dezelfde als hierboven maar dan is elk gebaar apart ondertiteld. Dat maakt het makkelijker de individuele gebaren van elkaar te onderscheiden. Bekijk het filmpje een aantal keer en gebaar ook eens alle nieuwe woorden mee. Zet het filmpje steeds op pauze en herhaal zelf de gebaren.

Het is belangrijk om eerst met dit filmpje te oefenen alvorens naar het huiswerk-filmpje (onderaan) te gaan. De nieuwe gebaren komen daar namelijk terug.

Klik hier of op de bovenstaande afbeelding om het filmpje te bekijken.

De aandacht trekken

Als horende ben je gewend, als je iemand iets wilt zeggen, om gewoon te gaan praten. Misschien eerst nog iemands naam te zeggen of te roepen. Wanneer je dicht genoeg bij elkaar staat en er niet veel achtergrondgeluid is, kan een horende je dan verstaan. Daarbij is het niet nodig dat je elkaar aankijkt, je kunt iets vertellen terwijl de ander naar zijn computerscherm kijkt of met zijn rug naar je toe staat.

Oogcontact

In de communicatie met doven en slechthorenden (en ook doofblinden – maar daar vertel ik later nog wat over) werkt dat niet zo. Je moet eerst oogcontact maken. Je kunt niet beginnen te gebaren wanneer de ander nog niet kijkt. Want dan verstaat hij je niet.

Klinkt heel logisch maar in de praktijk moest ik daar erg aan wennen. Bijvoorbeeld tijdens het lesgeven moest ik zorgen dat iedereen eerst naar me keek, alvorens ik iets kon gaan uitleggen. Ik was gewend om te kunnen (blijven) praten terwijl cursisten op hun computerscherm of camera aan het kijken waren.

Tips

Wanneer je nog geen oogcontact hebt en de aandacht wilt trekken van een doof persoon (of een groep doven) kun je het volgende doen:

• zachtjes aantikken op de schouder of arm. Niet op de rug of het hoofd. Iemand die doof is, hoort je niet aankomen en kan daarom schrikken als je hem van achter aantikt, loop er dus even omheen zodat je hem van voren benadert.

• wanneer je in iemands gezichtveld bent, kun je ook zwaaien. Afhankelijk of je dichtbij of veraf staat is dat een klein of groot gebaar. Doven hebben vaak een goed ontwikkeld perifeer gezichtsveld en zijn gefocusd op bewegingen. Een wapperende hand zullen ze over het algemeen snel opmerken, ook al sta je nog verder af.

• je kunt stampen op de grond, of slaan op de tafel waaraan iemand zit. De trillingen die dan ontstaan kunnen iemand doen opkijken. Je kunt zo ook de aandacht trekken van iemand die verder van je afstaat met de rug naar je toe.

• je kunt met het licht knipperen. Hiermee kun je bijvoorbeeld de aandacht van een hele klas trekken.

Goed zichtbaar

Wanneer je de aandacht hebt, moet je er nog voor zorgen dat je goed te zien bent. Waar je op kunt letten:

• ga zo staan dat iedereen tegen wie je het hebt, je goed kan zien.

• doe indien nodig het licht aan of de gordijnen open.

• ga zo staan dat je gesprekspartner niet tegen het felle licht in hoeft te kijken. Schuif anders een stukje op.

• zorg dat je niet het zicht blokkeert van iemand die mee wilt praten.
• ga niet tussen gebarende mensen in staan of er tussendoor lopen (of het moet niet anders kunnen, loop er dan snel tussendoor)

Huiswerk

In het volgende filmpje stelt iemand zich voor. Tijdens het filmpje komen de vragen in beeld. Noteer de antwoorden en stuur deze op naar watgebaart@suzette.nu. Ik kijk je huiswerk na en zal je de goede antwoorden terugsturen. (De antwoorden dus niet als reactie onder dit bericht plaatsen…)

Tips bij het huiswerk: bekijk het filmpje meerdere malen, gebruik de pauzeknop en spoel moeilijke stukjes terug of bekijk het filmpje in slow-motion. Zoek gebaren die je niet meer weet op in de voorgaande lessen.

Veel succes! Ik ben benieuwd!

Klik hier of op de bovenstaande afbeelding om het filmpje te bekijken.

Deze les maakt deel uit van de minicursus gebarentaal, de andere lessen vind je hier.

Het gaat voor mij vaak veel te snel. Dan krijg ik de eerste en de laatste letter mee…en probeer dan van de mond af te lezen wat er net gespeld is. (Om te oefenen met gebarentaal kijk ik vaak het jeugdjournaal met tolk gebarentaal – en zet het geluid dan uit.)

Elke letter van het alfabet kan met een handvorm – soms gecombineerd met een beweging – aangeduid worden. Je kunt dan namen spellen, afkortingen of woorden waar geen gebaar voor is (of in mijn geval: waar ik het gebaar niet van ken).

Klik hier of op de bovenstaande afbeelding om het filmpje te bekijken (15mb).

Printen

Hieronder het handalfabet in plaatjes (handig om uit te printen op een klein kaartje, kun je steeds even spieken). Hier vond ik het handalfabet als pdf, om op A4 uit te printen.

Uitgebeeld

Een handalfabet of vingeralfabet is een verzameling gebaren waarmee alle letters van een alfabet worden uitgebeeld. Het spellen van woorden met behulp van de gebaren uit het handalfabet wordt vingerspelling genoemd.

Vingerspelling wordt in gebarentaal gebruikt voor woorden en namen waar nog geen gebaar voor bestaat, of als een van de gesprekspartners het gebaar nog niet kent. Het kan ook worden gebruikt voor het benadrukken of verduidelijken van afkortingen, termen of eigennamen.

Niet internationaal

Net zoals de gebarentaal is het handalfabet niet internationaal. Elk land heeft dus ook zijn eigen handalfabet.

Waar moet je op letten

De regels voor het spellen met het handalfabet (vingerspellen) zijn als volgt:

- Vingerspellen doe je met één hand. Het maakt niet uit of dat de rechter- of de linkerhand is.
- Houd de hand ontspannen op schouderhoogte met de handpalm naar je gesprekspartner(s) gericht.
- Je vormt de letter door alleen je vingers te bewegen. Je houdt je arm op dezelfde plaats. Beweeg dus niet bij elke letter je hand naar voren
- Als je twee dezelfde letters achter elkaar hebt, bijvoorbeeld bij S-U-Z-E-T-T-E  (twee T’s achter elkaar) maak je het gebaar van de T en beweegt je hand zijwaarts.
- Spel de letters in combinaties van lettergrepen en houdt tussen verschillende woorden een korte pauze. Spel dus ‘AM-STER-DAM’ en ‘AL-FA-BET’.
- Spreek bij het spellen ook altijd het woord uit. Doe dit op dezelfde manier als het spellen zelf. Zeg dus ‘Jan’ in plaats van ‘J-A-N’ en ‘Am-ster-dam’ in plaats van ‘A-M-S-T-E-R-D-A-M’.

Tip van deze week is heel simpel:…oefenen, oefenen, oefenen! Het is trouwens veel gemakkelijk om zelf te vingerspellen dan om het af te lezen. Ken je nog iemand die kan vingerspellen? Oefen dan samen met om de beurt vingerspellen en aflezen.

Volgende week: gaan we alles herhalen wat we tot nu toe gedaan hebben. Je leert zinnen maken en jezelf voorstellen met alle gebaren die je al geleerd hebt. Én er komt een leuke huiswerkopdracht aan…

Deze les maakt deel uit van de minicursus gebarentaal, de andere lessen vind je hier.

Het filmpje start met de volgende zin: “Welkom bij les vier van de minicursus Nederlandse Gebarentaal“. Daarna zie je dat ik drie verschillende onderwerpen op mijn vingers aanwijs. Personen, gezin en familie. Je kunt me soms zien terugverwijzen naar vinger 1, 2 of 3. Daarmee haal ik het onderwerp weer aan dat ik als het ware heb toegewezen aan die vinger. Je kunt dat ook zien in de ondertiteling.

Wanneer je je hand gebruikt om een opsomming op te maken, noem je dat in de NGT (Nederlandse Gebarentaal) het gebruiken van een telhand.

Klik hier of op de bovenstaande afbeelding om het filmpje te bekijken. (het filmpje is groot (25mb), dus het downloaden kan even duren).

Ruimte

Belangrijk in de grammatica van gebarentalen is het gebruik van ruimte. Gebaren worden gemaakt in de ruimte bij en voor het lichaam. Deze ruimte bestaat uit een cirkel voor het lichaam en wordt de gebarenruimte genoemd.

Lokalisatie

De gebarenruimte kan worden gebruikt om bijvoorbeeld de positie van mensen, dieren of dingen ten opzichte van elkaar duidelijk te maken. Het plaatsen van gebaren in de ruimte wordt lokalisatie genoemd.

Dat kan op twee manieren; je kunt een gebaar maken en daarna met je wijsvinger naar een plek in de ruimte wijzen. Bijvoorbeeld bij het gebaar MAN. Dat gebaar moet je bij je hoofd maken maar je kunt daarna naar een punt in de ruimte wijzen om die man daar te plaatsen.

Of je kunt het gebaar zelf al op een plek in de ruimte maken. Het gebaar voor huis bijvoorbeeld, kun je meteen op een punt in de ruimte gebaren, dan heb je daar het huis gelokaliseerd.

Waar je op moet letten bij het lokaliseren

- als je iets of iemand ergens in de ruimte geplaatst hebt, is deze plek bezet. Je kunt daar niets anders meer plaatsen.

- als je iets of iemand lokaliseert, moet je naar die plek kijken. Ook als je later weer terug verwijst, moet je naar datzelfde punt kijken.

Tip, heb je in je huis foto’s van familieleden hangen? Loop er eens langs en maakt het gebaar dat bij elk familielid past; neef, broer, moeder, oma, enz…

Deze les maakt deel uit van de minicursus gebarentaal, de andere lessen vind je hier.

Klik hier of op de bovenstaande afbeelding om het filmpje te bekijken.

Met één hand

Je kunt dus van nul tot honderd op één hand tellen zoals je op het filmpje hebt kunnen zien. Bij het gebaar maak je tegelijk ook met je mond het mondbeeld van het getal; je playbackt eigenlijk het getal. Zorg er daarom ook voor dat je de gebaren niet voor je mond maakt, de lipbeweging is onderdeel van het gebaar en moet goed afgelezen kunnen worden.

Ik tel in het filmpje van nul tot dertig en daarna gebaar ik de resterende tientallen. De dubbele nummers (33, 44, 55, 66, 77, 88, 99) worden op dezelde manier als tweeëntwintig gemaakt, met een heen-en-weer gaande beweging van het getal.

Nog vragen? Succes met oefenen!

Opbouw van gebaren

Net als woorden in gesproken talen zijn opgebouwd uit (vaak betekenisloze) klanken, zijn gebaren in gebarentalen opgebouwd uit kleinere onderdelen. Grofweg kan gezegd worden dat gebaren zijn opgebouwd uit vijf onderdelen:

• de plaats voor of op het lichaam waar het gebaar wordt gemaakt;
• de handvorm;
• de richting waarin de handpalm en de vingers wijzen;
• de beweging die de handen maken (bijv. draaiend, op/ neer, slaand/ strijkend);
• het non-manuele deel (lipbeweging, gezichtsuitdrukking of lichaamstaal).

Gebarentaal wordt vaak ondersteund door de mondbewegingen, die soms gerelateerd zijn aan woorden van de gesproken taal die in hetzelfde gebied wordt gebruikt. Soms is er echter geen relatie met de gesproken taal.

Gebruik van de ruimte

Een bijzondere constructie die in veel gebarentalen voorkomt is het koppelen van een plek in de (gebaren)ruimte (“locatie” genaamd) aan een persoon, dier, voorwerp of idee. Dergelijke locaties worden gebruikt door ernaar te wijzen wanneer men het over de personen e.d. heeft die aan de locaties zijn gekoppeld. Dit is vergelijkbaar met voornaamwoorden in gesproken talen.

Veel gebarentalen hebben een (kleine) groep werkwoorden die ook gebruik kan maken van locaties in de gebarenruimte. Zo kan een werkwoord, in plaats van vóór het lichaam, gemaakt worden op een bepaalde locatie in de gebarenruimte en sommige werkwoorden kunnen bewegen tussen 2 locaties. In gebarentalencursussen wordt veel aandacht besteed aan het gebruik van de ruimte.

Tip bij het leren van getallen in gebarentaal: steeds als je ergens een getal ziet staan, maak je het bijbehorende gebaar (deze tip is niet geschikt voor boekhouders en tijdens de les wiskunde ;-). Bijvoorbeeld het nummer van de bus, de tijd op je wekker, magnetron, huisnummers, nummerborden, op de kassa.

Oefen ook in de spiegel de getallen die bij jou horen: je leeftijd, telefoonnummer, huisnummer, leeftijd van je partner/kinderen. Alvast handig wanneer je je straks in gebarentaal gaat voorstellen!

Deze les maakt deel uit van de minicursus gebarentaal, de andere lessen vind je hier.

Okee, daar gaan we. Zit u er klaar voor? Handen uit de mouwen en meedoen maar: De dagen van de week in de Nederlandse Gebarentaal.

Klik hier of op de bovenstaande afbeelding om het filmpje te bekijken.

Gebarentaal niet universeel

Er bestaan meer dan honderdtwintig gebarentalen. Veel landen of regio’s kennen hun eigen gebarentaal, die los staat van de gesproken taal van de horende mensen. Voorbeelden van landelijke gebarentalen zijn NGT (Nederlandse Gebarentaal), VGT (Vlaamse Gebarentaal) en ASL (American Sign Language). Daarnaast kunnen er ook regionale varianten bestaan, die vergelijkbaar zijn met gesproken dialecten.

Een klein aantal gebaren wordt door horenden en doven en in verschillende landen gebruikt. Bijvoorbeeld de duim omhoog of een cirkeltje gevormd door duim en wijsvinger voor ‘goed’. Veel gebaren uit gebarentaal zijn ‘gemotiveerd’, dat wil zeggen dat hun vorm gerelateerd is aan de vorm van een object of de actie in de werkelijke wereld die zij benoemen. Enkele voorbeelden van ‘gemotiveerde’ gebaren uit de Nederlandse gebarentaal:

• Het gebaar voor auto: twee handen houden een (denkbeeldig) stuur vast en bewegen dat;
• Een van de gebaren voor bus: idem, maar de handen worden verder uit elkaar gehouden, omdat het stuur van een bus groter is;
• Het gebaar voor jagen: de handen houden een (denkbeeldig) geweer vast;
• Het gebaar voor Parijs: beide handen, met uitgestoken wijs- en middelvinger, maken een omhooggaande beweging, eindigend met de vingertoppen in contact. Hiermee wordt de vorm van de Eiffeltoren weergegeven.

Ook al kan je (nog) geen gebarentaal, een aantal van deze ‘gemotiveerde’ gebaren zul je wel herkennen, vooral als de betekenis bij het gebaar gegeven wordt. Hetzelfde gebeurt als je een onbekende taal hoort met ondertiteling: af en toe herken je een woord.

Ook gezichtuitdrukkingen en lichaamshoudingen die bij gebarentaal gebruikt worden roepen soms herkenning op. Daarmee is echter niet gezegd dat gebarentaal makkelijk is of universele kwaliteiten heeft. Een enkel woord of een enkel gebaar maakt immers nog geen taal. Gebaren verschillen bovendien van land tot land, en dat geldt ook voor de grammatica’s van de verschillende gebarentalen.

Tip: een nieuwe taal leer je niet vanzelf, je zult dus moeten oefenen. Opdracht voor deze week: oefen elke dag het gebaar van die dag door het een aantal keer te herhalen, bijvoorbeeld tegen jezelf in de spiegel, of onder de douche. Prima plek om gebaren te oefenen! :-)

Oefen minstens één keer per dag alle dagen van de week, eventueel met behulp van het bovenstaande filmpje.

Deze les maakt deel uit van de minicursus gebarentaal, de andere lessen vind je hier.

Een tijdje geleden alweer, werd er op doof.nl aangekondigd dat er een boek en dvd met dierengebaren voor kinderen uit zou komen. Ik heb toen meteen twee boeken en een DVD besteld. Afgelopen week zaten ze dan eindelijk in de bus! De boeken en DVD: “Gebaren met Lotte & Max” van Renske Douwes Dekker.

Pop-Up

Jippe en Raaf kunnen er maar geen genoeg van krijgen. Het boek werkt met schuifjes waardoor de gebaren echt met beweging te zien zijn. En er staan korte rijmpjes over de dieren in. Superleuk om samen de gebaren te oefenen. Of een spelletje te doen en proberen te raden welk dier de ander gebaart. Ook Raafje doet enthousiast mee.

Voor kleine kindjes is het nadeel van de pop-up handjes dat de schuifjes een beetje stroef gaan en je er echt bij moet blijven want ze zijn erg afscheur-gevoelig.

Doof & horend

Op de DVD komen dezelfde gebaren weer terug, maar ook nog de gebaren voor andere dieren en insecten. Natuurlijk zijn de kindjes uit het boek, Lotte en Max, er ook weer bij. Het boek en de DVD zijn zowel voor dove als voor horende kindjes geschikt.

Hier een filmpje van Jippe met het boek:

Kun je het filmpje hierboven niet goed bekijken? Hier vind je deze op YouTube.

Weggeefactie

Zoals gezegd, ik had dus twee exemplaren van het boek besteld. Eén voor onszelf en één om cadeau te doen. En waarom niet aan een bloglezer! Meedoen? Vertel in een reactie onder dit bericht waarom, of voor wie je het boek graag zou willen hebben. Over een week (op maandag 8 februari) maak ik bekend wie het boek gewonnen heeft!

Links

(openen in een nieuw venster)

• Website van het boek en de DVD “Gebaren met Lotte & Max“

• Gebaren met je baby (gebarenfilmpjes) door het Nederlands Gebaren Centrum – bij mij (op de Mac) is trouwens de ‘play-knop’ niet in beeld, maar die zit net onder het filmpje.

• Gebarenfilmpjes per categorie, om zelf mee te doen. Bijvoorbeeld familie, kleuren, maanden, natuur, dagen van de week.
  

• Je eigen naam, of die van je kind(eren) leren spellen in gebarentaal? Bekijk hier het handalfabet. En hier kun je een naam intypen en dan zie je de letters in de goede volgorde.

• Website met informatie en nieuws over gebarentaal en doof zijn, Doof.nl

Dieren-boeken en -geluiden zijn dan ook mateloos populair bij Jippe en sommige dieren komen sinds kort ook in gebarentaal voorbij.

We kijken nu steeds een (redelijk hysterisch) filmpje in American Sign Language (ASL). Dat is een andere gebarentaal dan de nederlandse, maar wat betreft de dieren komt het aardig overeen. En met zo’n liedje is het natuurlijk leuk meedoen…

Wil je liever even rustig oefenen? Op de website van Mobile Signs vind je video’s met exotische dieren en huisdieren in nederlandse gebarentaal. Heel leuk voor kids!

Kinderboek

Oh ja, en ik las dat er binnenkort een nieuw kinderboek uitkomt met de gebaren voor boerderijdieren op plaatjes en pop-ups. “Gebaren met Lotte en Max – Boerderijdieren”. Leuk voor Jippe! (Okee, en ook voor mij)